Οι τέσσερες εποχές (The Four Seasons)

Μία από τις αρχαιότερες χρήσεις της μουσικής ήταν η αφήγηση ιστοριών. Ως εκ τούτου, κατά καιρούς οι συνθέτες δημιουργούσαν αυτό που ονομάζουμε «προγραμματική μουσική» – μουσική γραμμένη για να αποδώσει γεγονότα, δραστηριότητες ή διαθέσεις, όπως ποιμενικές σκηνές ή καταιγίδες. Η μουσική που αποδίδει την ατμόσφαιρα των τεσσάρων εποχών υπήρξε ανέκαθεν δημοφιλής και πολλοί συνθέτες δημιούργησαν κύκλους κοντσέρτων αφιερωμένους σε αυτές. Ωστόσο, κανείς δεν το πέτυχε με τόση ακρίβεια στην εικονοπλαστική λεπτομέρεια όσο ο Αντόνιο Βιβάλντι στα κοντσέρτα του για τις «Τέσσερις Εποχές».

Ως περιγραφική βάση για τις «Τέσσερις Εποχές», ο Βιβάλντι χρησιμοποίησε τέσσερα σονέτα, τα οποία κατά πάσα πιθανότητα είχε γράψει ο ίδιος. Κάθε σονέτο αντιστοιχεί σε ένα κοντσέρτο, το οποίο με τη σειρά του χωρίζεται σε τρεις ενότητες ή ιδέες, που αντικατοπτρίζονται στα τρία μέρη (γρήγορο-αργό-γρήγορο) κάθε έργου. Στις δημοσιευμένες παρτιτούρες (από τον Estienne Roger του Άμστερνταμ, το 1725) υπάρχουν ενδείξεις που προσδιορίζουν ποια μουσικά περάσματα αντιστοιχούν σε συγκεκριμένους στίχους του σονέτου. Έχει ενδιαφέρον, τουλάχιστον κατά τις πρώτες ακροάσεις, να παρακολουθεί κανείς τα σονέτα παράλληλα με τη μουσική, καθώς τα δύο στοιχεία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ τους σε βαθμό σπάνιο για έργα προγραμματικής μουσικής, είτε της περιόδου του Μπαρόκ είτε μεταγενέστερων εποχών.