Κοντσέρτα

Το κοντσέρτο, όπως το γνωρίζουμε σήμερα, είναι μια οργανική σύνθεση γραμμένη για έναν ή περισσότερους σολίστες που συνοδεύονται από ορχήστρα ή άλλο μεγαλύτερο σύνολο. Συνήθως είναι ένα έργο που περιέχει τρία μέρη, το πρώτο και το τελευταίο από τα οποία είναι συνήθως σε γρήγορο ρυθμό, και το μεσαίο μέρος σε λυρικό ύφος και πιο αργό τέμπο. Το κοντσέρτο πρωτοεμφανίστηκε στην Περίοδο Μπαρόκ, ως concerto grosso, με πολλαπλούς σολίστες, και εξελίχθηκε νωρίς κατά την Κλασική Περίοδο στην μορφή με ένα σολίστα, που έχει παραμείνει σταθερή μέχρι σήμερα.

Ο σκοπός του κοντσέρτου είναι να αναδείξει τα ιδιώματα του σόλο οργάνου και την δεξιοτεχνία και ερμηνευτικές ικανότητες του σολίστα. Δεν αποτελεί λοιπόν έκπληξη ότι μερικές από τις πιο εντυπωσιακές στιγμές της οργανικής γραφής βρίσκονται στα κοντσέρτα. Το κοντσέρτο είναι από τα πιο δημοφιλή είδη κλασικής μουσικής. Το πιο δημοφιλές σόλο όργανο στα κοντσέρτα είναι το πιάνο, και ακολουθούν το βιολί, τσέλο, και διάφορα πνευστά.

Αρχικά, και κατά την Κλασική Περίοδο, ο σολίστ και η ορχήστρα είχαν περίπου ισότιμη θέση. Ωστόσο, κατά τη Ρομαντική Περίοδο, η σταδιακά αυξανόμενη κοινωνική έμφαση στο άτομο έναντι της ομάδας αντικατοπτρίστηκε και στη δομή και χαρακτήρα των κοντσέρτων. Ο σολίστ έγινε ο πρωταγωνιστής της παράστασης, και η ορχήστρα πέρασε σε δευτερεύοντα ρόλο.

Ακολουθούν μέρη από 18 κονσέρτα: 5 από την Περίοδο Μπαρόκ, 12 από την Κλασική Περίοδο, και 1 από την Ρομαντική Περίοδο. Δώστε προσοχή στις συναλλαγές σολίστ και ορχήστρας, καθώς άλλοτε παίζουν μαζί, άλλοτε εναλλάξ, άλλοτε συμπεριφέρονται συνεργατικά, άλλοτε ανταγωνιστικά. Αυτό είναι μέρος της γοητείας των κοντσέρτων. Επίσης, στο τέλος, 2 επιπλέον αυτοτελή έργα για βιολί και ορχήστρα, το πρώτο από την Κλασική Περίοδο και το δεύτερο από την Ρομαντική.

Παρατηρήστε την αυξημένη έμφαση στον ρόλο του σολίστ στο κοντσέρτο της Ρομαντικής Περιόδου, όπως επίσης και στο αυτοτελές έργο, τα οποία συμπεριέλαβα για να καταδείξω τον προηγούμενο ισχυρισμό.