Αυτόνομα ελληνικά ορχηστρικά έργα

Σε δεύτερη φάση, μία άλλη κατηγορία ελληνικής ορχηστρικής μουσικής, που δεν έχει την μουσική δομή τραγουδιών, και δεν έχει στίχους. Αυτόνομα μουσικά έργα, με πολλά μέρη, ή συνοδευτικά θεατρικών έργων, ή κινηματογραφικών ταινιών. Είναι ένα βήμα πιο κοντά στην κλασική μουσική, στην δομή των μουσικών θεμάτων, και της ενορχήστρωσης.

Παίξτε όλα τα τραγούδια στην σελίδα.

Παίξτε όλα τα τραγούδια του δίσκου.

Σήκω νύφη ζηλεμένη

Από τον Ματωμένο γάμο

Χορός

Από το Παραμύθι χωρίς όνομα

Παίξτε όλα τα τραγούδια του δίσκου.

Διογένης

Τρομπόνια

Χορός κάτω από την Ακρόπολη

Στην Κέρκυρα

Εκδρομικό τραγούδι

Παίξτε όλα τα κομμάτια του δίσκου.

Track 1

Track 2

Track 3

Παίξτε όλα τα κομμάτια του δίσκου.

Πάροδος

Τελικός χορός, 1η πράξη

Καθολικό

Τα παράσιτα

Έξοδος

Τα κομμάτια είναι ορχηστρικά, δεν έχουν στίχους. Κάθε ένα, όμως, συνοδεύεται από μία παράγραφο, που περιγράφει τα συναισθήματα που ήταν η έμπνευση για το συγκεκριμένο κομμάτι.

Η πίσω μεριά στο εξώφυλλο του δίσκου έχει την ακόλουθη εισαγωγή από τον Χατζιδάκι:

«Σε μια παρέλαση στη Νέα Υόρκη, με μουσικές, με χρώματα και με πλημμυρισμένη από κόσμο την 5η Λεωφόρο, βρισκόμουν μια Κυριακή απόγευμα το φθινόπωρο του 1963 όταν συνάντησα μια γυναικούλα να περπατάει μοναχή με μια απελπισμένη αδιαφορία για ό,τι συνέβαινε γύρω της χωρίς κανείς να την προσέχει, χωρίς κανέναν να προσέχει, μόνη, έρημη μες στο άγνωστο πλήθος, που την σκουντούσε, την προσπερνούσε ανυποψίαστο, εχθρικό, αφήνοντας την να πνιγεί μες στη βαθιά πλημμύρα της λεωφόρου, μέσα στη θάλασσα που ακολουθούσε, μέσα στ’ αγέρι που άρχισε να φυσά. Έμεινα στυλωμένος, ο μόνος που την πρόσεξε, κι έκαμα να την πάρω από πίσω, να την ακολουθήσω και πλησιάζοντας την να της μιλήσω, χωρίς να ξέρω τι να της πω, μα ίσαμε ν’ αποφασίσω, την έχασα από τα μάτια μου. Έτρεξα λίγο μπρος, ανασηκώθηκα στα πόδια μου για να την ξεχωρίσω, μα η μεγάλη μαύρη θάλασσα του κόσμου την είχε καταπιεί. Μέσα μου κάτι σκίρτησε οδυνηρά. Χωρίς να καταλάβω, είχα σταθεί έξω από το βιβλιοπωλείο του Ριτζιόλλι και στη βιτρίνα του, απέναντί μου ακριβώς, βρισκόταν ένα βιβλίο για τον Ντα Βίντσι με την Τζοκόντα στο εξώφυλλο του να μου χαμογελά απίθανα αινιγματική, αυτόματα μεγεθυμένη, όσο η γυναίκα που χάθηκε στον δρόμο. Δεν ξέρω γιατί όλ’ αυτά μπερδεύτηκαν περίεργα μέσα μου, μαζί μ’ ένα εξαίσιο θέμα του Βιβάλντι που είχα ακούσει πριν από λίγες ημέρες και που εξακολουθούσε να επανέρχεται τυραννικά στη μνήμη μου. Τα δέκα αυτά τραγούδια γράφτηκαν μ’ ένα συγκερασμό απελπισίας και αναμνήσεων. Το θέμα είναι η γυναίκα έρημη μες στην μεγάλη πόλη. Το κάθε τραγούδι είναι κι ένας μονόλογος της κι όλα μαζί συνθέτουν την ιστορία της. Μια ιστορία σύγχρονη και παλιά μαζί». (Μάνος Χατζιδάκις)

Μετά την εισαγωγή, στο εξώφυλλο, για το κάθε κομμάτι αναφέρεται ο τίτλος, και μια περιγραφή του αφηγήματος. Παραθέτω και τά 10 κομμάτια, στην σειρά, τίτλο. περιγραφή, και την μουσική.

Παίξτε όλα τα κομμάτια του δίσκου.

1 - Όταν έρχονται τα σύννεφα

Τα σύννεφα πυκνά πυκνά μαζεύονται κι απειλούν την ισορροπία μου σ’ ένα αβέβαιο κόσμο. Ας μπορούσα να τα σταματήσω. Ας μπορούσα να διαφύγω μες από μια στενή λουρίδα ουρανού. Πού θα με πήγαινε και ποιον θα συναντούσα εκεί; Όμως τα σύννεφα έχουν μαυρίσει τον ορίζοντα, την πόλη, την καρδιά μου και κάθε ελπίδα έχει χαθεί. Τα σύννεφα είναι κατάρα κι απειλή. Τα σύννεφα με σκεπάζουν. Κι είναι σιωπή.

2 -Κοντέσα Εστερχάζυ

Απ’ το ανοικτό παράθυρό μου κυττάζω τα σύννεφα και πέφτουν στάλες – χωρίς να καταλάβω αν είν’ από τα μάτια μου ή από τον ουρανό – στα λουλούδια που καλλιεργεί στο δικό της παράθυρο η κοντέσα Εστερχάζυ, ακριβώς κάτω από το δικό μου δωμάτιο. Ο γυιος της κοντέσας, μαθητής, πού διάβαζε στο παραθύρι είδε τις στάλες, γύρισε και με κύτταξε και μου χαμογελάει. Η κοντέσα, έκλεισε βιαστικά το παράθυρο, τον πήρε μέσα και τούδειξε τα σκυθρωπά πορτραίτα των προγόνων του, θυμίζοντάς του, πως ποτέ ένας Εστερχάζυ δεν χαμογελάει στον ουρανό.

3 - Η παρθένα της γειτονιάς μου

Την ίδια ώρα οι γείτονές μου, περίεργοι, έκπληκτοι και βιαστικοί μαζευόντουσαν στην εκκλησιά να δουν το θαύμα που από στόμα σε στόμα είχε μαθευτεί. Η Παναγία κλαίει. Τρέχω κι εγώ, μ’ από τον κόσμο δεν μπορώ να μπω. Όλοι μιλούν με φόβο και με περιέργεια για το θαύμα. Είναι η μοναδική Παναγία της πολιτείας που κλαίει κι’ είναι πολύ για τη μικρή κι ασήμαντη γειτονιά μας. Παρακαλώ για να μ’ αφήσουνε να μπω, θέλω να δω, με σπρώχνουν, με πατούν, πονώ, ίσαμε που άρχισα να κλαίω κι εγώ. Μα ξαφνικά, σαν να μ’ είδανε να κλαίω, όλοι τους γύρω μου φτιάξανε κύκλο και σιγά σιγά απομακρυνόντουσαν από κοντά μου ταραγμένοι αφήνοντάς με μόνη στο κέντρο ενός κύκλου που ολοένα μεγάλωνε, κι εγώ να κλαίω να κλαίω και να γίνομαι ένα μικρό σημάδι της πλατείας, ενώ αυτοί να φεύγουν και να χάνονται στους γύρω δρόμους ψελλίζοντας: Η Παναγία που κλαίει.

4 - Βροχή

Τότες με είδε ο ουρανός κι έκλαψε κι αυτός. Μια καταιγίδα ξέσπασε κραυγάζοντας κι’ ενώθηκε με τις κραυγές και τις δικές μου και καθενός που βρέθηκε σ’ αυτή την πόλη μοναχός. Ίσαμε που ένα σφύριγμα σκίζει την πολιτεία στα δύο και ξεψυχάει στα πόδια μου, αφήνοντας να διαφανεί ο παλιός ήχος από ένα τσέμπαλο, που μες τη νύχτα με οδήγησε στο εσωτερικό ενός σιωπηλού σπιτιού – ενός σπιτιού που κατοικεί η μητέρα μου.

5 - Προσωπογραφία της μητέρας μου

Η μητέρα μου είναι γλυκιά και τρυφερή και μ’ αγαπάει. Θάθελε νάχε σταματήσει ο χρόνος εκείνη τη στιγμή που μ’ έχει αντίκρυ της και με κυττάζει. Γνωρίζω εκείνη τη στιγμή καλά, μα δεν μπορώ ούτε μπορεί να τήνε σταματήσει. Κι έτσι θα μείνει πάντα στη μνήμη μας, ευγενικιά και τρυφερή να καρτεράει μια δυο στιγμές που πέρασαν, μια δυο στιγμές που έζησα μοναδικά για κείνη.

6 - Το κοντσέρτο

Βρίσκομαι σε μια αίθουσα συναυλιών. Παίζουν Βιβάλντι και με το πρώτο θέμα βλέπω το κάθισμα πλάι μου αδειανό. Αρχίζω να σε φτιάχνω με την φαντασία μου και να σε βλέπω πλάι μου ν’ ακούς μαζί μου μουσική. Όμως έρχεται πάλι το πρώτο θέμα και μου δείχνει το κάθισμά σου αδειανό. Σε ξαναφτιάχνω με αγωνία και για να μην μου φύγεις πιάνω το χέρι σου και στο κρατώ μες στο δικό μου, ίσαμε πούρχεται ξανά το πρώτο θέμα κι’ αφήνει άδειο το κάθισμά σου. Χαϊδεύω τ’ άδειο κάθισμα πούναι ζεστό από το κορμί σου, αρχίζω πάλι πλάι μου να νιώθω την αναπνοή σου, αλλά το πρώτο θέμα οριστικά, τυραννικά κι απελπισμένα μου φανερώνει την αλήθεια. Εγώ είμαι μόνη, το κάθισμα άδειο κι’ εσύ δεν υπάρχεις.

7 - Ο κ. Νολλ

Βγαίνοντας με πλησιάζει ένα ξανθό, νέο παιδί. Όλοι από γύρω μας εξαφανίστηκαν και μείναμε μόνοι οι δυο, κι’ αυτός να με κυττάζει λίγο θλιμμένα και λίγο ειρωνικά. Μου λέγει: “Είμαι μια περίπτωση Νέου που θάθελε να σας γνωρίσει”. Του απαντώ πως είμαι ολομόναχη και πως δεν είμαι έτοιμη να τον δεχτώ. Κι’ ήθελα τόσο πολύ – μα δεν τολμούσα. Εκείνος μου χαμογέλασε, είπε “Κρίμα” και μ’ άφησε στα χέρια μου μια κάρτα του, μα ώσπου να δω τι έγραφε, είχε εξαφανιστεί. Η κάρτα είχε τυπωμένες δυο μόνο λέξεις: Νόλλ, ο Θάνατος.

8 - Οι δολοφόνοι

Αυτόματα γύρω μου αστράψανε φώτα πράσινα, κόκκινα, πορτοκαλιά, ο κόσμος πηγαινόρχονταν, μου ρίχνανε ματιές που με κορόιδευαν, μου τρύπαγαν τα σωθικά, με τις φωνές τους πρόστυχες σκίζαν τα ρούχα μου, περνούσανε βελόνες στο κορμί μου, έτρεχα να γλυτώσω, μα από παντού ξεφύτρωναν οι Δολοφόνοι.

9 - Βραδυνή επιστροφή

Τέλος βρέθηκα στην απομακρυσμένη γειτονιά μου, σκισμένη, ματωμένη και τσακισμένη, χωρίς ζωή, να περπατώ στον έρημο μα γνώριμο μου δρόμο, μ’ όλα τα σπίτια σιωπηλά, να με κυττάζουν εχθρικά να προσπερνώ, θλιμμένη αβάσταχτα, γιατί δεν εσταμάτησα τη στιγμή που θέλησε η μητέρα μου, γατί δεν είπα ναι στον κ Νολλ, γιατί δεν άφησα να με αφανίσουν οι δολοφόνοι. Τώρα ένας έναστρος μα παγωμένος ουρανός με συνθλίβει και με κάμει να τρέχω σούρνωντας τα βήματά μου προς το σπίτι μου.

10 - Χορός με την σκιά μου

Σαν πήγα σπίτι μου άρχισα να χορεύω. Ο ήχος μιας μπάντας με παρασύρει. Σκίζω τον τοίχο, βρίσκομαι στους δρόμους, χρωματισμένους εφιαλτικά κι οι μπάντες να χτυπάνε τους ρυθμούς ξέφρενα, ενώ γω χάνομαι μες τον χρόνο, μόνη, έρημη, αινιγματική, μέσ’ από κει που ήρθα, αφήνοντάς πίσω μου ένα χαμόγελο παντοτινό στη μνήμη των ανθρώπων. Γιατί κανείς ποτέ δεν θα γνωρίσει, αν ήρθα, αν έφυγα κι’ αν πράγματι υπήρξα κάποτε τυχαία ανάμεσά τους.

Όλος ο δίσκος της Τζοκόντας στο youtube εδώ . Επίσης, σας προτρέπω να διαβάσετε αυτό το άρθρο για την Τζοκόντα και τους Όρνιθες .